Gegeneraliseerde of partiële lipodystrofie (GL of PL)

Gegeneraliseerde of partiële
lipodystrofie (GL of PL)

De pathofysiologie

Fysiologische vetopslag

Normaal wordt overmatige energie en overmatig vet opgeslagen in vetweefsel. Als de opslagcapaciteit wordt overschreden, wordt de overmatige energie opgeslagen als ectopisch vet.1,2

Hormoonsecretie

Vetcellen hebben endocriene activiteit en scheiden hormonen (adipokinen) af, waaronder leptine. Leptine is een belangrijke regelaar van de energiehomeostase, vet- en glucosestofwisseling, vruchtbaarheid en veel andere lichaamsfuncties.3,4

GL of PL zijn altijd verbonden met een gebrek aan onderhuids vetweefsel om energie op te slaan. In welke mate dit optreedt kan echter variëren afhankelijk van het type lipodystrofie.3

Afwezigheid van onderhuids lichaamsvet

Bij weinig of geen vetweefsel, zoals bij lipodystrofie, wordt de overmatige energie ectopisch opgeslagen, bijv. in de lever en het hart, de nieren, alvleesklier en spieren. De hieraan verbonden directe lipotoxiciteit leidt tot ernstige comorbiditeit.1,3

 

Leptinetekort

Een leptinetekort door verlies van vetweefsel draagt in belangrijke mate bij aan de stofwisselingsziekten bij GL en PL en leidt ook vooral tot onverzadigbare honger en overmatige voedselinname, wat de metabole comorbiditeit verder verergert. Leptinetekort kan tot uitdrukking komen in insulineresistentie met diabetes mellitus (mogelijk met acanthosis nigricans, PCOS), hypertriglyceridemie en hyperfagie.1,5,6

Insulineresistente
diabetes mellitus?

en/of

en/of

Onverzadigbare
honger?

Significant
verminderd onderhuids
vet of ongewone
vetverdeling?

Lever-
vervetting?

en/of

en/of

Hypertriglyceridemie?

1 Nolis T. Exploring the pathophysiology behind the more common genetic and acquired lipodystrophies. J Hum Genet 2014;5:16-23.

2 Oral EA, Chan JL. Rationale for leptin-replacement therapy for severe lipodystrophy. Endoc Pract 2010;16:324-333.

3 Brown et al., The Diagnosis and Management of Lipodystrophy Syndromes: A Multi-Society Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2016; 101: 4500 – 4511.

4 Mantzoros CS, Magkos F, Brinkoetter M, et al. Leptin in human physiology and pathophysiology. Am J Physiol Endocrinol Metab 2011;301:E567–84.

5 Rodriguez AJ, Mastronardi CA, Paz-Filho GJ. New advances in the treatment of generalized lipodystrophy: role of metreleptin. Ther Clin Risk Manag 2015;11:1391-400.

6 Paz-Filho G, Mastronardi CA, Licinio J. Leptin treatment: facts and expectations. Metabolism 2015;64:146-56.